Nỗ lực ngoại giao của chính quyền Trump nhằm đạt lệnh ngừng bắn Gaza trước thời khắc tân Tổng thống nhậm chức

Ngọc Lan
Junior Editor
Theo các nguồn tin, đặc phái viên Trung Đông của chính quyền Donald Trump đã thực hiện chuyến công du đến Qatar và Israel, mở màn cho sáng kiến ngoại giao của Tổng thống đắc cử Hoa Kỳ. Sáng kiến này nhằm thúc đẩy thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza và giải phóng con tin trước thời điểm ông chính thức nhậm chức vào ngày 20 tháng 1.

Nguồn tin cho biết, ông Steve Witkoff - người sẽ chính thức đảm nhiệm cương vị này trong chính quyền Trump - đã tiến hành các cuộc hội đàm riêng biệt với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani vào cuối tháng 11 vừa qua.
Những nỗ lực đối thoại của ông Witkoff được xem như bước tiếp nối cho chiến dịch ngoại giao kéo dài gần 14 tháng của chính quyền Biden, Qatar và Ai Cập, vốn chưa đạt được kết quả mong đợi. Mục tiêu của các cuộc đàm phán này là thiết lập một lệnh ngừng bắn bền vững giữa Israel và lực lượng Hamas tại Gaza, đồng thời bảo đảm sự tự do cho hàng chục con tin Israel đang bị giam giữ trong khu vực.
Đáng chú ý, các cuộc hội đàm này cũng báo hiệu sự trở lại của Qatar trong vai trò trung gian hòa giải then chốt, sau khi quốc gia vùng Vịnh này tạm dừng nhiệm vụ trung gian vào tháng trước, theo nguồn tin cho hay.
Nguồn tin cho biết thêm, nhóm đàm phán Hamas được dự đoán sẽ sớm trở lại Doha - thủ đô Qatar để tiếp tục các vòng đàm phán mới.
Những nỗ lực của chính quyền Biden
Một quan chức cấp cao Hoa Kỳ tiết lộ, ban cố vấn của Tổng thống Biden đã nắm bắt đầy đủ về chuỗi tiếp xúc ngoại giao giữa ông Witkoff với các nhà lãnh đạo Israel, Qatar và các quốc gia Trung Đông khác. Họ cũng nhận thấy đặc phái viên của Trump đang ủng hộ một thỏa thuận về Gaza theo đúng định hướng mà chính quyền đương nhiệm đã và đang kiên trì theo đuổi.
Trong nỗ lực tái khởi động các cuộc đàm phán hướng tới lệnh ngừng bắn tại Gaza, chính quyền Biden vẫn nắm giữ vai trò chủ đạo của Hoa Kỳ, không phải ông Witkoff. Đáng chú ý, các lãnh đạo Hamas đã có cuộc hội đàm quan trọng với các quan chức an ninh Ai Cập tại thủ đô Cairo vào ngày Chủ nhật.
Theo tiết lộ của một quan chức cấp cao Hoa Kỳ, mặc dù đội ngũ của Tổng thống Biden vẫn duy trì việc cập nhật thông tin cho phía Trump, song hai bên không có sự phối hợp trực tiếp nào trong tiến trình này.
Vị quan chức này cũng cho biết, chính quyền Biden không thấy sự cần thiết phải điều phối công việc với ông Witkoff, bởi họ nhận định các cuộc trao đổi của ông với các bên trong khu vực chủ yếu mang tính chất tìm hiểu thực trạng vấn đề hơn là đàm phán thực chất.
Trước những thông tin trên, cả đội ngũ chuyển giao quyền lực của cựu Tổng thống Trump lẫn phía đại diện của ông Witkoff đều chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào về các cuộc gặp được đề cập.
Trong một tuyên bố vào hôm thứ Hai, Tổng thống đắc cử Trump khẳng định sẽ có những hậu quả không thể lường trước tại Trung Đông nếu các con tin ở Dải Gaza không được trả tự do trước thời điểm ông nhậm chức vào ngày 20/1.
Chuỗi đàm phán của Witkoff tại khu vực
Ông Steve Witkoff, một nhà đầu tư bất động sản đồng thời là nhà tài trợ cho chiến dịch tranh cử của Trump, được biết đến với mạng lưới quan hệ kinh doanh rộng khắp tại Qatar và các quốc gia vùng Vịnh. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là ông chưa từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực ngoại giao.
Vào ngày 22/11, ông Witkoff đã có cuộc hội đàm quan trọng với Sheikh Mohammed - người hiện đang kiêm nhiệm cương vị Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, tại thủ đô Doha.
Một nguồn tin tiết lộ: "Hai bên đã đạt được đồng thuận về việc cần thiết lập lệnh ngừng bắn tại Gaza trước thời điểm Trump nhậm chức. Điều này sẽ tạo điều kiện để chính quyền Trump mới có thể tập trung vào các vấn đề quan trọng khác như bình ổn tình hình Gaza và khu vực."
Tiếp đó, trong ngày 23/11, ông Witkoff đã có cuộc gặp với Thủ tướng Netanyahu tại Israel.
Đáng chú ý, cả Bộ Ngoại giao Qatar và văn phòng Thủ tướng Israel đều giữ im lặng trước yêu cầu bình luận từ hãng thông tấn Reuters.
Một quan chức cấp cao Israel chia sẻ với Reuters rằng ông Witkoff cũng đã dành thời gian gặp gỡ các gia đình có người thân đang bị giữ làm con tin. Theo vị quan chức này cho biết: "Ông Witkoff đã thảo luận với họ về những nỗ lực của đội ngũ Trump trong việc thúc đẩy thỏa thuận trước ngày chính thức nhậm chức."
Trong diễn biến liên quan, Sheikh Mohammed đã có chuyến công du đến Vienna vào ngày 24/11 để hội đàm với ông David Barnea - Giám đốc cơ quan tình báo Mossad Israel, người đã chủ trì các cuộc đàm phán giữa Israel và Qatar trong suốt 14 tháng qua.
Nguồn tin này còn cho biết thêm: "Một vòng đàm phán gián tiếp mới giữa Israel và Hamas đang được lên kế hoạch, dự kiến sẽ diễn ra tại Doha trong thời gian tới, tuy nhiên thời điểm cụ thể vẫn chưa được ấn định."
Các quan chức Qatar xác nhận phái đoàn đàm phán Hamas đã rời khỏi Doha trong những tuần gần đây sau khi Washington bày tỏ phản đối về sự hiện diện của họ. Động thái này diễn ra sau khi Hamas bác bỏ đề xuất ngừng bắn ngắn hạn trong vòng đàm phán giữa tháng 10.
Tuy nhiên, theo nguồn tin, nhóm đàm phán Hamas nhiều khả năng sẽ quay trở lại Doha để tham gia các cuộc thương thuyết mới.
Lời cảnh báo từ Trump
Liên quan đến tuyên bố của Trump hôm thứ Hai về những hậu quả khôn lường nếu các con tin ở Gaza không được phóng thích trước ngày ông nhậm chức, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken đã chia sẻ với Reuters vào hôm thứ Tư rằng phát ngôn này là minh chứng mạnh mẽ cho tính cấp thiết của một thỏa thuận ngừng bắn và giải phóng con tin - điều được cả đảng Cộng hòa của Trump lẫn đảng Dân chủ của Biden đặc biệt quan tâm.
"Chúng tôi cam kết sẽ tận dụng mọi cơ hội, theo đuổi mọi con đường khả thi trong thời gian còn lại để nỗ lực đưa các con tin trở về và thiết lập lệnh ngừng bắn. Tôi tin rằng tuyên bố của Tổng thống đắc cử đã góp phần củng cố thêm quyết tâm này," Blinken nhấn mạnh.
Reuters