Cổ phiếu vốn hóa nhỏ: Đợt điều chỉnh hay báo động giả về suy thoái?

Cổ phiếu vốn hóa nhỏ: Đợt điều chỉnh hay báo động giả về suy thoái?

Trà Giang

Trà Giang

Junior Editor

14:27 18/03/2025

Sự sụt giảm của nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ có thực sự báo hiệu một cuộc suy thoái kinh tế, hay chỉ là hệ quả của tâm lý thị trường và sự dịch chuyển trong chiến lược giao dịch?

Có thời điểm, nhiều nhà đầu tư tin rằng nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ sẽ trở thành những người hưởng lợi lớn nhất từ chính sách kinh tế của Donald Trump. Điều này nghe có vẻ hợp lý: cắt giảm thuế và nới lỏng quy định sẽ thúc đẩy nền kinh tế trong nước, mà doanh thu của các doanh nghiệp vốn hóa nhỏ lại chủ yếu đến từ thị trường nội địa. Hơn nữa, nhóm doanh nghiệp này có biên lợi nhuận mỏng và nhạy cảm với biến động kinh tế, nghĩa là khi nền kinh tế phát triển mạnh, lợi nhuận của họ sẽ tăng nhanh hơn các tập đoàn lớn.

Sự lạc quan đó đã góp phần đẩy nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ tăng mạnh vào mùa thu năm ngoái, tạo ra một “cơn sốt” trong giới đầu tư. Tuy nhiên, thực tế lại không diễn ra như kỳ vọng. Cho đến nay, vẫn chưa có đợt cắt giảm thuế quy mô lớn nào, và nỗ lực nới lỏng quy định của chính quyền Trump vẫn còn nhiều rào cản. Thay vào đó, những bất ổn liên quan đến chính sách thuế quan đã tạo ra một cú sốc tâm lý, khiến cả người tiêu dùng, doanh nghiệp và nhà đầu tư lo ngại. Hệ quả là nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ trở thành nạn nhân trực tiếp của tâm lý tiêu cực này.

Chỉ số S&P 600—một trong những chỉ số quan trọng nhất theo dõi nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ tại Mỹ—đã giảm 16% từ đỉnh tháng 11/2024, bất chấp hai phiên hồi phục mạnh gần đây. Giờ đây, thị trường không còn nhìn nhận nhóm cổ phiếu này như một dấu hiệu của sự bùng nổ kinh tế, mà trái lại, coi đây như một tín hiệu cảnh báo về một cuộc suy thoái sắp diễn ra.

Cuối tuần qua, Joe Rennison của The New York Times đã viết một bài báo có tiêu đề "Chỉ Số Này Đang Phát Ra Cảnh Báo Rõ Ràng Về Nền Kinh Tế", trong đó nhấn mạnh một số điểm quan trọng. Đầu tiên, nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ có mức độ tiếp xúc với kinh tế nội địa cao hơn nhóm doanh nghiệp lớn, đồng thời biên lợi nhuận của họ cũng mỏng hơn và nhạy cảm hơn với chu kỳ kinh tế. Vì vậy, khi các nhà đầu tư lo ngại về khả năng suy thoái, nhóm cổ phiếu này thường là những người chịu tác động đầu tiên.

David Kelly, chiến lược gia của JPMorgan Asset Management, đã tổng kết tình hình như sau: "Nếu bạn muốn một tín hiệu rõ ràng cho thấy thị trường đang lo lắng về suy thoái hơn bất cứ điều gì khác, hãy nhìn vào chỉ số Russell."

Chỉ số Russell 2000, một thước đo rộng hơn cho nhóm vốn hóa nhỏ tại Mỹ, cũng đã trải qua đợt điều chỉnh mạnh trong thời gian qua.

Lịch sử điều chỉnh mạnh của Russell 2000: Xu hướng và chu kỳ

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là một cuộc suy thoái đang đến gần. Jill Carey Hall, chiến lược gia tại Bank of America, đã chỉ ra rằng mức sụt giảm 15% của chỉ số vốn hóa nhỏ không phải là điều hiếm gặp. Trên thực tế, những đợt điều chỉnh này xảy ra trung bình mỗi 18 tháng, và đôi khi có thể xảy ra nhiều lần trong một năm. Năm 2023 chứng kiến một đợt giảm tương tự, trong khi năm 2022 có tới hai đợt.

Một yếu tố khác cần lưu ý: trong những cuộc suy thoái thực sự, nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ thường sụt giảm gấp đôi so với mức hiện tại. Nếu nền kinh tế Mỹ thực sự đang bước vào một cuộc suy thoái, thì có lẽ thị trường vốn hóa nhỏ vẫn chưa phản ánh hết mức độ nghiêm trọng của tình hình.

Một góc nhìn khác về đợt sụt giảm này nằm ở sự thay đổi trong hành vi giao dịch. Theo Jordan Irving, chuyên gia quản lý quỹ tại Glenmede, cổ phiếu vốn hóa nhỏ hiện đang ở trạng thái "bị đầu tư thiếu nhưng bị giao dịch quá mức".

Nói cách khác, thay vì được các quỹ lớn nắm giữ dài hạn, nhóm cổ phiếu này chủ yếu bị sử dụng như một công cụ lướt sóng, tương tự các chiến lược đầu tư dựa trên yếu tố giá trị (value), tăng trưởng (growth) hay chất lượng (quality). Khi tâm lý thị trường chuyển sang trạng thái thận trọng, các nhà giao dịch nhanh chóng rút vốn khỏi cổ phiếu vốn hóa nhỏ, tạo ra các đợt bán tháo mạnh.

"Đây chỉ là một đợt rút lui của giới giao dịch ngắn hạn, không phải sự tháo chạy của các nhà đầu tư dài hạn," Irving nhận định.

Thêm vào đó, sự bất ổn về chính sách cũng khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ trở nên dè dặt trong việc công bố dự báo lợi nhuận. Khi thiếu đi những kế hoạch tài chính rõ ràng, nhà đầu tư buộc phải tập trung vào dữ liệu hiện tại—vốn không mấy tích cực—khiến tâm lý thị trường càng thêm bất an.

Doanh số bán lẻ Mỹ: Dấu hiệu suy giảm đang đến gần?

Thực tế, dữ liệu kinh tế không hoàn toàn ủng hộ tâm lý bi quan của thị trường. Báo cáo doanh số bán lẻ tháng 2/2025, công bố hôm qua, ghi nhận mức tăng 0.2% so với tháng trước—thấp hơn đáng kể so với dự báo 0.6%. Không chỉ vậy, dữ liệu tháng 1 còn bị điều chỉnh giảm từ -0.9% xuống -1.2%, khiến lo ngại về sự suy yếu của nền kinh tế càng gia tăng.

Tuy nhiên, nếu đi sâu hơn vào dữ liệu, bức tranh không hẳn ảm đạm. Chỉ số quan trọng hơn—"nhóm kiểm soát"—loại bỏ các yếu tố biến động như xăng dầu, ô tô và vật liệu xây dựng, đã tăng 1%, bù đắp hoàn toàn mức giảm của tháng trước. Theo Rosenberg Research, đây có thể coi là một kết quả "ngoạn mục".

Dữ liệu từ Bank of America, dựa trên hàng triệu giao dịch thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ, cũng cho thấy chi tiêu hộ gia đình vẫn tăng 0.3% trong tháng 2—tín hiệu tích cực so với tháng 1. Dù vậy, một số lĩnh vực như du lịch và nhà hàng lại ghi nhận mức sụt giảm mạnh, phản ánh sự thận trọng hơn của người tiêu dùng trước những bất ổn kinh tế.

Biến động mạnh trong nhóm hàng kiểm soát: Dấu hiệu tăng trưởng?

Một điểm thú vị khác là chi tiêu tại khu vực Washington D.C. giảm mạnh—một phần do những đợt sa thải lớn tại các công ty công nghệ, đặc biệt là của Elon Musk và Dogecoin.

Tại thời điểm này, điều quan trọng nhất là không đưa ra kết luận quá vội vàng. Chính sách hỗn loạn của chính quyền Trump chắc chắn đã gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý thị trường, nhưng các dữ liệu kinh tế cứng vẫn chưa phản ánh một cuộc suy thoái thực sự.

Vì vậy, thay vì hỏi "Liệu nền kinh tế Mỹ có đang rơi vào suy thoái không?", câu hỏi hợp lý hơn lúc này là: "Liệu tình trạng bất ổn chính sách có thể cải thiện hay sẽ tiếp tục xấu đi?"

Câu trả lời sẽ định hình xu hướng thị trường trong những tháng tới.

Financial Times

Broker listing

Cùng chuyên mục

2 Lý do đà tăng 40% của Netflix vẫn chưa kết Thúc | Investing.com
Diệu Linh

Diệu Linh

Junior Editor

2 Lý do đà tăng 40% của Netflix vẫn chưa kết Thúc | Investing.com

Cổ phiếu của Netflix đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những tuần gần đây, tăng hơn 40% kể từ tuần đầu tiên của tháng 4, phá vỡ các kỷ lục trước đó và bước vào vùng giá bốn chữ số hiếm hoi. Mặc dù đợt tăng trưởng như vậy có xu hướng dấy lên lo ngại về việc quá nóng, đặc biệt khi chỉ số RSI hiện ở mức 68, vẫn còn hai lý do chính để tin rằng đà tăng sẽ kéo dài đến mùa hè, và tại sao một nhịp điều chỉnh dù nhỏ cũng nên được xem là cơ hội mua.
USD suy yếu giữa lo ngại về chính sách thuế và niềm tin vào tài sản Mỹ
Huyền Trần

Huyền Trần

Junior Analyst

USD suy yếu giữa lo ngại về chính sách thuế và niềm tin vào tài sản Mỹ

Đồng USD tiếp tục giảm khi các bất ổn liên quan đến dự luật thuế của Trump, căng thẳng thương mại và triển vọng tài khóa khiến nhà đầu tư thận trọng hơn với tài sản Mỹ. Trong khi Fed duy trì lập trường thận trọng, thị trường vẫn kỳ vọng các thỏa thuận thương mại sẽ thành hiện thực nhưng thiếu động lực mới để duy trì đà tăng.
Tâm lý doanh nghiệp Nhật Bản suy yếu do bất ổn thương mại với Mỹ
Huyền Trần

Huyền Trần

Junior Analyst

Tâm lý doanh nghiệp Nhật Bản suy yếu do bất ổn thương mại với Mỹ

Tâm lý kinh doanh của các nhà sản xuất Nhật Bản suy yếu trong tháng 5 và dự kiến sẽ tiếp tục giảm do bất ổn từ chính sách thuế quan của Mỹ và triển vọng kinh tế toàn cầu mờ nhạt. Dù một số lĩnh vực như vận tải và dịch vụ vẫn giữ được sự ổn định, niềm tin chung đang chịu áp lực bởi chi phí tăng cao và kinh tế Trung Quốc trì trệ.
Dự luật Ngân sách của Đảng Cộng hòa đang khiến thị trường rơi vào tình thế khó xử
Nguyễn Tuấn Đạt

Nguyễn Tuấn Đạt

Junior Analyst

Dự luật Ngân sách của Đảng Cộng hòa đang khiến thị trường rơi vào tình thế khó xử

Tổng thống Donald Trump hôm thứ Ba đã thuyết phục các nghị sĩ Đảng Cộng hòa tại Hạ viện chấp thuận một dự luật ngân sách không chỉ làm tăng thêm nợ nần và thâm hụt vốn đã được coi là không bền vững mà còn trông đầy điềm gở đối với các thị trường tài chính vừa mới phục hồi sau vụ thuế quan “Ngày Giải phóng” đầy tai tiếng.
USD mất dần vai trò trú ẩn giữa lo ngại nợ công và bất ổn thương mại
Huyền Trần

Huyền Trần

Junior Analyst

USD mất dần vai trò trú ẩn giữa lo ngại nợ công và bất ổn thương mại

Đồng USD đang chịu áp lực giảm mạnh khi niềm tin vào sức mạnh tài chính và ổn định chính trị của Mỹ suy yếu. Việc Moody’s hạ xếp hạng tín nhiệm cùng lo ngại về thâm hụt ngân sách và nợ công khiến giới đầu tư bán tháo tài sản Mỹ. Nếu xu hướng này tiếp diễn, USD có thể đánh mất vai trò là đồng tiền trú ẩn an toàn trên toàn cầu.
Ai sẽ hưởng lợi từ dự luật thuế của đảng Cộng hòa? Những người có thu nhập cao nhưng chưa giàu (HENRYs)
Diệu Linh

Diệu Linh

Junior Editor

Ai sẽ hưởng lợi từ dự luật thuế của đảng Cộng hòa? Những người có thu nhập cao nhưng chưa giàu (HENRYs)

Trong những tuần trước và sau khi Đạo luật Cắt giảm Thuế và Việc làm được thông qua vào tháng 12 năm 2017, Đảng Dân chủ đã nhấn mạnh quan điểm rằng 1% những người có thu nhập cao nhất sẽ nhận được 83% tổng số tiền cắt giảm thuế. Nói một cách chính xác, điều này là đúng nhưng đến năm 2027 thì sẽ là sai, sau khi các điều khoản của dự luật liên quan đến thuế thu nhập cá nhân hết hạn, chỉ còn lại các khoản cắt giảm thuế doanh nghiệp không có ngày hết hạn. Trước đó, 1% nhóm thu nhập cao nhất nhận được khoảng một phần tư tổng số tiền cắt giảm.
Forex Forecast - Diễn đàn dự báo tiền tệ