Tuyển dụng tại Mỹ tăng tốc, thị trường lao động vẫn vững chắc trước sóng gió thuế quan

Tùng Trịnh
CEO
Tăng trưởng việc làm tại Mỹ đã vượt qua mọi dự báo trong tháng Ba, cho thấy thị trường lao động vẫn đang trụ vững trước khi các biện pháp thuế quan quyết liệt của Tổng thống Donald Trump bắt đầu ảnh hưởng đến nền kinh tế.

Theo dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ công bố vào thứ Sáu, bảng lương phi nông nghiệp của Mỹ đã tăng 228,000 người trong tháng trước. Điều chỉnh giảm đối với hai tháng trước đó là không đáng kể, và mặc dù tỷ lệ thất nghiệp tăng lên, nhưng chủ yếu là do sai số làm tròn.
Tuy nhiên, mức tăng trưởng bảng lương vượt kỳ vọng — điều thường có thể thúc đẩy thị trường và sự lạc quan trên diện rộng — đã không thể tạo ra cú hích đó ngay từ đầu, khi sự chú ý đã chuyển sang các biện pháp thuế quan rộng khắp mà ông Trump công bố hồi đầu tuần. Chứng khoán tiếp tục lao dốc vào thứ Sáu, sau ngày tồi tệ nhất của chỉ số S&P 500 kể từ năm 2020, và bị trầm trọng hơn bởi các biện pháp trả đũa từ Trung Quốc trước khi dữ liệu việc làm được công bố.
Bảng lương tháng Ba tăng trên diện rộng, trong khi tỷ lệ thất nghiệp nhích lên
Nhiều nhà kinh tế Phố Wall hiện cho rằng Mỹ có nguy cơ rơi vào suy thoái trong năm nay, trong đó cả dự báo về tỷ lệ thất nghiệp và lạm phát đều ở mức cao hơn. Điều này đặt Fed vào một tình thế khó khăn, khi các nhà hoạch định chính sách có thể phải lựa chọn giữa một bên là hỗ trợ nền kinh tế - hạ lãi suất thấp hơn - và bên kia là kiềm chế lạm phát bằng cách giữ lãi suất ở mức cao.
Chủ tịch Jerome Powell cho biết Fed không cần phải vội vàng hành động, nhưng thừa nhận rằng tác động kinh tế của các biện pháp thuế quan mới có thể lớn hơn dự kiến đáng kể. Dữ liệu việc làm không chỉ mang lại cho ông Powell một quãng nghỉ để xem xét chính sách tiền tệ nên phản ứng thế nào, mà còn tạo điều kiện cho Tổng thống Trump thực hiện một kế hoạch thuế quan quyết liệt.
“Đà tăng vững chắc của bảng lương phi nông nghiệp trong tháng Ba cho thấy cả Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell sẽ không vội vàng hỗ trợ thị trường chứng khoán sau đợt bán tháo mạnh mẽ do thuế quan trong tuần này” các nhà kinh tế của Bloomberg cho biết.
Tổng thống Trump ngay lập tức đăng dòng trạng thái “CON SỐ VIỆC LÀM TUYỆT VỜI” trên mạng xã hội và kêu gọi Powell hạ lãi suất. Tuy nhiên sau khi ông Powell phát biểu, các nhà giao dịch ít tin tưởng hơn về việc các quan chức sẽ cắt giảm lãi suất tại cuộc họp tháng tới.
Phân tích cấu phần bảng lương cho thấy một số yếu tố ngắn hạn đã góp phần vào sự nhảy vọt của bảng lương. Việc làm trong ngành giải trí và khách sạn tăng lên, có thể là sự phục hồi sau giai đoạn thời tiết xấu bất thường hồi đầu năm. Việc làm trong ngành bán lẻ cũng phục hồi, một phần phản ánh việc giải quyết cuộc đình công của 10,000 công nhân tại Kroger Co. Và một số nhà kinh tế cho rằng sự tăng vọt trong bảng lương vận tải và kho bãi phản ánh nỗ lực của các công ty để nhanh chóng đưa hàng hóa vào nước này trước khi các biện pháp thuế quan có hiệu lực.
Việc làm trong mảng y tế và trợ giúp xã hội cũng ghi nhận mức tăng đáng chú ý.
Bảng lương của chính phủ liên bang ghi nhận mức giảm liên tục đầu tiên kể từ năm 2022 khi Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) tiến hành kế hoạch thu hẹp lực lượng lao động liên bang. BLS lưu ý rằng những nhân viên được nghỉ phép có lương hoặc nhận trợ cấp thôi việc vẫn được tính là có việc làm.
Những nỗ lực của DOGE dẫn đến hơn 280,000 đợt sa thải dự kiến của nhân viên liên bang trong hai tháng qua, theo công ty hỗ trợ tái định hướng việc làm Challenger, Gray & Christmas.
Một số nhà dự báo cho rằng các đợt mất việc làm liên quan đến DOGE có thể vượt quá nửa triệu vào cuối năm khi các đợt cắt giảm lan sang các nhà thầu chính phủ, trường đại học, tổ chức phi lợi nhuận và các lĩnh vực liên quan khác. Các nhà kinh tế cũng sẽ xem xét chính sách nhập cư của Trump ảnh hưởng thế nào đến thị trường lao động khi các hoạt động vượt biên gần như đã dừng lại.
Thuế quan cũng có thể dẫn đến nhiều đợt sa thải rõ rệt hơn trong khu vực tư nhân. Stellantis NV, công ty sở hữu các thương hiệu như Ram và Chrysler, cho biết sẽ tạm thời sa thải khoảng 900 công nhân tại các địa điểm bị ảnh hưởng, bao gồm một số cơ sở sản xuất động cơ và dập kim loại tại Mỹ.
Khảo Sát Riêng Biệt Báo cáo việc làm bao gồm hai cuộc khảo sát — một từ các doanh nghiệp, tạo ra số liệu bảng lương, và một từ các hộ gia đình, công bố tỷ lệ thất nghiệp và mức độ tham gia. Khảo sát hộ gia đình cũng có thước đo riêng về việc làm, vốn tăng lên sau khi giảm mạnh nhất trong hơn một năm vào tháng Hai.
Tỷ lệ thất nghiệp — nhích lên 4.15% vì những lý do trái chiều. Một mặt, đã có nhiều người tham gia lực lượng lao động hơn trong tháng qua, điều này tốt cho các nhà tuyển dụng đang tìm cách lấp đầy hàng triệu vị trí việc làm còn trống, nhưng mặt khác, cũng có nhiều người mất việc làm vĩnh viễn hơn.
Hơn nữa, số người mới tham gia lực lượng lao động nhưng không tìm được việc làm tăng lên mức cao nhất trong tám năm trở lại đây, xác nhận các cuộc khảo sát cho thấy sự thất vọng của người Mỹ về tìm kiếm việc làm. Tỷ lệ người làm nhiều việc cùng lúc tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2009, và số người tự nguyện nghỉ việc giảm mạnh nhất trong gần một năm.
Tỷ lệ tham gia lực lượng lao động — phần trăm dân số đang làm việc hoặc tìm việc — nhích lên 62.5% trong tháng Ba, chủ yếu từ nhóm dưới 24 tuổi. Tỷ lệ lao động trong độ tuổi vàng (24-54 tuổi) giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một năm.
Các nhà kinh tế cũng đang chú ý đến cách động lực cung cầu lao động ảnh hưởng đến tăng trưởng tiền lương — đặc biệt khi rủi ro lạm phát lại nóng lên. Báo cáo cho thấy thu nhập trung bình mỗi giờ tăng mạnh so với tháng trước, nhưng giảm tốc xuống mức chậm nhất so với cùng kỳ năm ngoái.
“Triển vọng cho thị trường lao động Mỹ sắp tới không còn sáng sủa như cách đây một tháng” các nhà kinh tế của Wells Fargo viết: “Đã có những dấu hiệu trong dữ liệu rằng nhu cầu lao động đang nguội dần theo xu hướng, và các diễn biến chính sách trong tuần này càng làm tăng thêm trọng lượng cho lập luận đó.”
Bloomberg